Fiziklər Yer kürəsində həyatın yaranmasının gözlənilməz səbəbini kəşf ediblər

Fiziklər Yer kürəsində həyatın yaranmasının gözlənilməz səbəbini kəşf ediblər
4 İyul 16:19
(1) (0)

Amerikalı alimlər qədim asteroid toqquşmalarının Yer qabığını necə parçaladığını və geniş isti yeraltı bulaqlar sistemlərini yaratdığını modelləşdiriblər - bu mühitlər həyatın mənşəyi üçün ən uyğun hesab olunur. Oxuməni.az xəbər verir ki, hesablamalar “AGU Advances” jurnalında dərc edilib.

Hidrotermal sistemlər, həddindən artıq qızmış, minerallarla zəngin suyun dövran etdiyi yeraltı çatlar şəbəkələridir. Aparıcı fərziyyələr göstərir ki, ilk üzvi molekullar və sadə canlı strukturlar təxminən dörd milyard il əvvəl məhz bu sistemlərdə yarana bilərdi. Bu gün ən böyük yerüstü hidrotermal sistem geyzerləri və isti bulaqları ilə tanınan Yellouston Milli Parkıdır. Cənub-Qərb Tədqiqat İnstitutundan olan müəlliflər yüksək sürətli asteroidin bərk süxuru necə parçaladığını və suyun hərəkəti üçün məsaməli kanallar yaratdığını simulyasiya etmək üçün ixtisaslaşmış zərbə fizikası kodundan istifadə ediblər. Məlum olub ki, erkən Yer dövründə baş verən tək bir böyük toqquşma bu gün Yellouston Parkının hamısından 100 dəfə daha güclü hidrotermal aktivlik yarada bilərdi. Sınıqların ölçüsü və keçiriciliyi, yəni suyun keçməsinə imkan vermək qabiliyyəti, əsasən asteroidin ölçüsü və sürəti ilə müəyyən edilmişdir.

Aparıcı müəllif Amanda Aleksanderın hesablamalarına görə, Yer qabığının yuxarı 8 kilometri təxminən 4,3 milyard il əvvəl yüksək keçiriciliyə malik idi və 3,5 milyard il əvvələ qədər - həyatın ilk etibarlı izlərinin göründüyü vaxta qədər belə qalmışdır.

Tədqiqatçı qeyd edib ki, "Bombardman dinozavrların nöqteyi-nəzərindən bir fəlakət idi, lakin ehtimal ki, kimyəvi təkamül üçün əlverişli bir mühit yaratdı".

Almaz Həsənli
Xəbərlər
Ötən gün ərzində ölkə ərazisində qeydə alınan 47 cinayətin açılması təmin olunub
Ermənistanda azərbaycanlılarla bağlı 4800 illik fakt aşkarlandı
Şəriətdə süni intellekt məsələsi... – Şeyx
Bakıda TDT-yə üzv ölkələrin Müsəlman Dini İdarələri rəhbərlərinin VII görüşü keçirilir
Bakının bu ərazilərində işıq olmayacaq
ABŞ-ın keçmiş ordu naziri Ukraynanın Rusiya üzərində qələbəsinin açarını adlandırdı
BMT Ukraynada qarşıdan gələn qışdan çox narahatdır
Alimlər Ay torpağında yadplanetli sivilizasiyaların izlərini axtarmağa hazırlaşırlar
Türkiyədə Parkinson xəstələri üçün qolbaq hazırlanıb
Ukrayna müharibəni dayandırmaq üçün cəbhənin dondurulmasına icazə verir
Gündəm
bütün xəbərlər
Maşında yüksək səslə musiqi dinləyənlər cərimələnəcək?
Maşında yüksək səslə musiqi dinləyənlər cərimələnəcək?
“Sədərək” və “Binə” bağlana bilər – AÇIQLAMA
“Sədərək” və “Binə” bağlana bilər – AÇIQLAMA
Bu məlumatları yayan saytların fəaliyyəti məhdudlaşdırılacaq
Bu məlumatları yayan saytların fəaliyyəti məhdudlaşdırılacaq
Mənzilin girişinə kamera quraşdırarkən qonşunun icazəsi olmalıdır - Ali Məhkəmə
Mənzilin girişinə kamera quraşdırarkən qonşunun icazəsi olmalıdır - Ali Məhkəmə
Bakıda bu dayanacaqlar söküləcək - 420 min manat ayrıldı
Bakıda bu dayanacaqlar söküləcək - 420 min manat ayrıldı
Yekaterinburq hava limanında bakılı aşpaz 20 litr narşarabla saxlanılıb
Yekaterinburq hava limanında bakılı aşpaz 20 litr narşarabla saxlanılıb
Həkim kiflənmiş məhsulların istehlakının təhlükəsizliyini qiymətləndirdi
Həkim kiflənmiş məhsulların istehlakının təhlükəsizliyini qiymətləndirdi
Bu ərazilərdə 2 gün su olmayacaq
Bu ərazilərdə 2 gün su olmayacaq
Vəfa Şərifova xəsətəxanaya düşdü - VİDEO
Vəfa Şərifova xəsətəxanaya düşdü - VİDEO
Bu gün birinci siniflərə qəbul başlayır
Bu gün birinci siniflərə qəbul başlayır
Məscidin yanında 2 yaşlı uşaq tapıldı
Məscidin yanında 2 yaşlı uşaq tapıldı
Eynulla Fətullayev haqqın.az-ı satdı
Eynulla Fətullayev haqqın.az-ı satdı
Çox oxunan xəbərlər
Son xəbərlər

2026.09.14

Ötən gün ərzində ölkə ərazisində qeydə alınan 47 cinayətin açılması təmin olunub Ötən gün ərzində ölkə ərazisində qeydə alınan 47 cinayətin açılması təmin olunub 14:18
Ermənistanda azərbaycanlılarla bağlı 4800 illik fakt aşkarlandı Ermənistanda azərbaycanlılarla bağlı 4800 illik fakt aşkarlandı 13:25
Maşında yüksək səslə musiqi dinləyənlər cərimələnəcək? Maşında yüksək səslə musiqi dinləyənlər cərimələnəcək? 12:23
Şəriətdə süni intellekt məsələsi... – Şeyx Şəriətdə süni intellekt məsələsi... – Şeyx 12:22
"13"-"14" ləğv olunur, yeni sistem tətbiq ediləcək "13"-"14" ləğv olunur, yeni sistem tətbiq ediləcək 11:59
Alimlər sağlamlıq üçün ən yaxşı mürəbbəni açıqladı Alimlər sağlamlıq üçün ən yaxşı mürəbbəni açıqladı 11:11
Gəncədə toy karvanında gəlin maşını işıq dirəyinə çırpılıb Gəncədə toy karvanında gəlin maşını işıq dirəyinə çırpılıb 10:09
Bakıda TDT-yə üzv ölkələrin Müsəlman Dini İdarələri rəhbərlərinin VII görüşü keçirilir Bakıda TDT-yə üzv ölkələrin Müsəlman Dini İdarələri rəhbərlərinin VII görüşü keçirilir 10:09
Bakının bu ərazilərində işıq olmayacaq Bakının bu ərazilərində işıq olmayacaq 08:11

2026.09.13

Kanada AB-nin assosiativ üzvü olmaq İstəyir Kanada AB-nin assosiativ üzvü olmaq İstəyir 13 Sentyabr 16:15
ABŞ-ın keçmiş ordu naziri Ukraynanın Rusiya üzərində qələbəsinin açarını adlandırdı ABŞ-ın keçmiş ordu naziri Ukraynanın Rusiya üzərində qələbəsinin açarını adlandırdı 13 Sentyabr 14:16
Almaniyada təxminən 150.000 insan AfD-yə qarşı etiraz aksiyası keçirib Almaniyada təxminən 150.000 insan AfD-yə qarşı etiraz aksiyası keçirib 13 Sentyabr 12:16
BMT Ukraynada qarşıdan gələn qışdan çox narahatdır BMT Ukraynada qarşıdan gələn qışdan çox narahatdır 13 Sentyabr 11:28
Türkiyə Türk Dövlətlərinin Birgə Polis Qüvvələrinin yaradılmasını təklif edib Türkiyə Türk Dövlətlərinin Birgə Polis Qüvvələrinin yaradılmasını təklif edib 13 Sentyabr 10:29

2026.09.12

Alimlər Ay torpağında yadplanetli sivilizasiyaların izlərini axtarmağa hazırlaşırlar Alimlər Ay torpağında yadplanetli sivilizasiyaların izlərini axtarmağa hazırlaşırlar 12 Sentyabr 16:28
Türkiyədə Parkinson xəstələri üçün qolbaq hazırlanıb Türkiyədə Parkinson xəstələri üçün qolbaq hazırlanıb 12 Sentyabr 14:27
Ukrayna müharibəni dayandırmaq üçün cəbhənin dondurulmasına icazə verir Ukrayna müharibəni dayandırmaq üçün cəbhənin dondurulmasına icazə verir 12 Sentyabr 12:27
Şahzadə Diananın «İntiqam donu» vəfatından sonra ilk dəfə hərraca çıxarılır Şahzadə Diananın «İntiqam donu» vəfatından sonra ilk dəfə hərraca çıxarılır 12 Sentyabr 11:21
İran və Fars körfəzi ölkələri Hörmüz boğazında gəmiçilik məsələsini müzakirə edəcəklər İran və Fars körfəzi ölkələri Hörmüz boğazında gəmiçilik məsələsini müzakirə edəcəklər 12 Sentyabr 10:18

2026.09.11

20 yaşlı Arzunun dəhşətli qətli: Prokurorluq azərbaycanlı üçün ömürlük həbs istəyir 20 yaşlı Arzunun dəhşətli qətli: Prokurorluq azərbaycanlı üçün ömürlük həbs istəyir 11 Sentyabr 16:22
UEFA Çempionlar Liqasının sürpriz komandası olan "Sabah" səfər oyununda "Mançester Yunayted"ə məğlub olub UEFA Çempionlar Liqasının sürpriz komandası olan "Sabah" səfər oyununda "Mançester Yunayted"ə məğlub olub 11 Sentyabr 14:06
30 mindən çox şəxsin maaşı 35 faiz artacaq - Rəsmi 30 mindən çox şəxsin maaşı 35 faiz artacaq - Rəsmi 11 Sentyabr 13:33
Kürdlərlə Ermənistan arasında razılaşma əldə edildi Kürdlərlə Ermənistan arasında razılaşma əldə edildi 11 Sentyabr 12:23
Azərbaycanda ötən il 15-17 yaşlı neçə qadın ana olub? - ŞOK STATİSTİKA Azərbaycanda ötən il 15-17 yaşlı neçə qadın ana olub? - ŞOK STATİSTİKA 11 Sentyabr 12:19
Diplomatik korpusun nümayəndələri Xankəndidə yeni dəmir yolu və avtovağzal kompleksi ilə tanış olublar Diplomatik korpusun nümayəndələri Xankəndidə yeni dəmir yolu və avtovağzal kompleksi ilə tanış olublar 11 Sentyabr 12:12
Məşhur iş adamının ölkədən çıxışına qadağa qoyulub Məşhur iş adamının ölkədən çıxışına qadağa qoyulub 11 Sentyabr 11:22
Damarı təmizləyən, sümükləri möhkəmləndirən ucuz meyvə Damarı təmizləyən, sümükləri möhkəmləndirən ucuz meyvə 11 Sentyabr 11:17
Qardaşımın qanı yerdə qalmayacaq! - Ucalın bacısı Qardaşımın qanı yerdə qalmayacaq! - Ucalın bacısı 11 Sentyabr 10:18
Azərbaycanlıların olduğu gəminin vurulmasına görə Rusiya ittiham edildi Azərbaycanlıların olduğu gəminin vurulmasına görə Rusiya ittiham edildi 11 Sentyabr 08:18

2026.09.10

XİN: Qara dənizdə dron hücumuna məruz qalan gəmidə 2 azərbaycanlı həlak olub, 2-si yaralanıb XİN: Qara dənizdə dron hücumuna məruz qalan gəmidə 2 azərbaycanlı həlak olub, 2-si yaralanıb 10 Sentyabr 16:48
Qaz limitləri ilə bağlı mühüm açıqlama – HƏLƏ DƏ... Qaz limitləri ilə bağlı mühüm açıqlama – HƏLƏ DƏ... 10 Sentyabr 16:00
Çempionlar Liqası: «Sabah» turnirə «Mançester Yunayted»lə oyunla başlayır Çempionlar Liqası: «Sabah» turnirə «Mançester Yunayted»lə oyunla başlayır 10 Sentyabr 14:12
Redkliff ABŞ-ın Ukrayna ilə bağlı danışıqlarına rəhbərlik edə bilər Redkliff ABŞ-ın Ukrayna ilə bağlı danışıqlarına rəhbərlik edə bilər 10 Sentyabr 14:03
Bakıda nə qədər əhali yaşayır? Bakıda nə qədər əhali yaşayır? 10 Sentyabr 12:21
“Qarabağ”dan ayrılan Zubir yeni komandasında debüt etdi “Qarabağ”dan ayrılan Zubir yeni komandasında debüt etdi 10 Sentyabr 11:45
Xalq artistinin qızının toyu olmayacaq- “Faciə idi...” Xalq artistinin qızının toyu olmayacaq- “Faciə idi...” 10 Sentyabr 11:11
ANAMA əməkdaşı Xocalıda minaya düşüb ANAMA əməkdaşı Xocalıda minaya düşüb 10 Sentyabr 10:46
Paşinyan hansı məntiqlə Rusiyaya icazə verdi? Paşinyan hansı məntiqlə Rusiyaya icazə verdi? 10 Sentyabr 10:18
“Şəki yaylası”nın sahibi Məhərrəm Novruzov kimdir? “Şəki yaylası”nın sahibi Məhərrəm Novruzov kimdir? 10 Sentyabr 08:11

2026.09.09

Milyonluq müqavilə kimə həvalə edildi? Milyonluq müqavilə kimə həvalə edildi? 9 Sentyabr 16:02
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Xalq artisti Aleksandr Şarovskinin vəfatı ilə bağlı başsağlığı verib Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Xalq artisti Aleksandr Şarovskinin vəfatı ilə bağlı başsağlığı verib 9 Sentyabr 15:17
Prezident: Azərbaycan-Tacikistan qardaşlığının yeni məzmunla zənginləşməsi məmnunluq doğurur Prezident: Azərbaycan-Tacikistan qardaşlığının yeni məzmunla zənginləşməsi məmnunluq doğurur 9 Sentyabr 13:38
Toyda arvadına kilolarla qızıl taxan fenomen saxlanıldı Toyda arvadına kilolarla qızıl taxan fenomen saxlanıldı 9 Sentyabr 12:22
Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 91 milyard dollara yaxınlaşıb Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 91 milyard dollara yaxınlaşıb 9 Sentyabr 12:09
Zərdabda dəhşətli qəza: 5 nəfər yanaraq ölüb Zərdabda dəhşətli qəza: 5 nəfər yanaraq ölüb 9 Sentyabr 11:29
Sosial şəbəkədə əxlaq normalarını pozan daha bir şəxs saxlanılıb Sosial şəbəkədə əxlaq normalarını pozan daha bir şəxs saxlanılıb 9 Sentyabr 11:18
Aleksandr Şarovski vəfat etdi Aleksandr Şarovski vəfat etdi 9 Sentyabr 10:57
12 evlik bu kənd pulsuz verilir 12 evlik bu kənd pulsuz verilir 9 Sentyabr 10:12
Əfqan Cəlilovun gəlişindən sonra 1448 nəfər işini itirib Əfqan Cəlilovun gəlişindən sonra 1448 nəfər işini itirib 9 Sentyabr 08:07

2026.09.08

Qiymətlər aşağı düşəcək – “30-50 faiz enəcək...” Qiymətlər aşağı düşəcək – “30-50 faiz enəcək...” 8 Sentyabr 16:00
Erməni tarixçidən qalmaqallı iddia Erməni tarixçidən qalmaqallı iddia 8 Sentyabr 14:23
Tiflis-Bakı qatarının qarşısına çıxan şəxs öldü Tiflis-Bakı qatarının qarşısına çıxan şəxs öldü 8 Sentyabr 12:29
Çempionlar Liqasında 2026-2027 mövsümü start götürür Çempionlar Liqasında 2026-2027 mövsümü start götürür 8 Sentyabr 12:17
İranda benzinin qiyməti ikiqat artdı İranda benzinin qiyməti ikiqat artdı 8 Sentyabr 11:42
Putinin Bakıya gözlənilməz zəngi: Rusiya nə istəyir? Putinin Bakıya gözlənilməz zəngi: Rusiya nə istəyir? 8 Sentyabr 11:23
Saytda yerləşdirilmiş materiallardan istifadə edərkən istinad mənbəyinin göstərilməsi zəruridir.
Ünvan: Bakı səh., Yasamal r-nu 529-cu məhəllə, AZ 1073 VÖEN 1000204751
Tel.: 012 510 59 89; 012 510 59 99; 077 767 06 66
E-mail: [email protected]
2009-2026 © Azerbaycanpolisi.az