6 yaşlı uşağa işgəncə verən məşhur “general”ın oğlu imiş - FOTO
Masazırdə 33 yaşlı kişi dəm qazından zəhərlənərək ölüb
43 il həbs cəzası olan azərbaycanlı Türkiyədə saxlanıldı
Azərbaycanda qadın və üç uşağı dəm qazından zəhərlənib
Rusiyalı aktyor Ukrayna ilə müharibədə öldü
Gəncədə Vətən müharibəsi iştirakçısı qətlə yetirilib
Bakıda yeniyetmə qız anasını döydüyü üçün atasını bıçaqladı
Azərbaycanda polkovnikin meyiti tapıldı
2025-ci ilin sonuna qədər ölkədə 879.600 uşaq dünyaya gəlib ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən 5,1% azalma deməkdir. Doğum nisbətindəki bu azalma ardıcıl ikinci ildir ki, qeydə alınıb və rekord sayda rayon və şəhərə təsir edib. İqtisadçı Mirkomil Xolboyev bunun 1990-cı illərin demoqrafik çöküşünün əks-sədası ilə əlaqəli ola biləcəyini irəli sürüb.
Milli Statistika Komitəsinin məlumatlarına görə, 2025-ci ildə Özbəkistanda doğum sayı 2020-ci ildən bəri ilk dəfə 900.000-dən aşağı düşərək 879.600-ə çatıb.
2024-cü illə müqayisədə bu rəqəm 46.800 və ya 5,1% azalıb. Müqayisə üçün, 2024-cü ildə doğum nisbəti 3,7% və ya 35.500 azalıb.
İl ərzində ölənlərin sayı 177.100 nəfərə çatıb ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən təxminən 2.700 nəfər çoxdur. Əhalinin təbii artımı 702.500 nəfər olub (2024-cü ildə 743.400, 2023-cü ildə 789.200).
1 yanvar 2026-cı il tarixinə Özbəkistanın daimi əhalisi 38.236.700 nəfəri keçib ki, bu da il ərzində 1,8% artım deməkdir. Əvvəlki il bu rəqəm 2%, 2023-cü ildə isə 2,2% artıb.
Keçən il doğum nisbəti hər min nəfərə 23,2, ölüm nisbəti isə hər min nəfərə 4,7 nəfər olub.
Şəhər yerlərində 419.500 doğuş (47.7%) qeydə alınıb, kənd yerlərində isə bu rəqəm 460.100 (52.3%) təşkil edir.
Ölümlərin 55.1%-ni (97.500) kişilər, 44.9%-ni (79.600) isə qadınlar təşkil edib.
Bütün ölümlərin 54.1%-ni şəhərlər, 45.9%-ni isə kənd yerləri təşkil edib.
Cənubi Koreyanın Çonbuk Milli Universitetinin Beynəlxalq Ticarət üzrə magistr dərəcəsi alan iqtisadçı Mirkomil Xolboyev hesablayıb ki, 2025-ci ilə qədər 179 rayon və şəhərdə doğum nisbətində azalma qeydə alınacaq ki, bu da son 15 ildə ən yüksək səviyyədir. Müqayisə üçün, 2024-cü ildə 155 rayonda azalma müşahidə olunub, 2023-cü ildə isə bu rəqəm cəmi 65 olub.
Doğum və ölüm nisbətinin 2011-ci ildən 2025-ci ilə qədər olan tendensiyaları. Mənbə: Mirkonomika / Telegram
Doğum nisbətinin azaldığı rayonlarda doğum sayı 48.400 azalaraq ölkə üzrə bütün doğumların təxminən 90%-ni təşkil edib.
Doğum nisbətinin artması cəmi 25 rayonda müşahidə olunub və burada ümumi artım 1.722 doğum təşkil edib. 2024-cü ildə müsbət tendensiyalara malik rayonlarda təxminən 9000 doğum artımı müşahidə olunub və onların ümumi doğum sayındakı payı 24% (2025-ci ildə 8,6%) təşkil edib.
2025-ci ildə ölkədə 454.700 oğlan (əvvəlki ilə nisbətən 51,7% və 51,9%) və 424.900 qız (48,3% və 48,1%) dünyaya gəlib. Beləliklə, respublikada orta hesabla hər 100 qıza 107 oğlan düşür. Mirkomil Xolboyevin sözlərinə görə, bu, təbii göstəricidən bir qədər yüksəkdir. 2024-cü ildə orta hesabla hər 100 qıza 107,3 oğlan düşürdü.
Demoqrafiyada doğuş zamanı 105 oğlana 100 qızın təbii nisbəti təbii nisbət hesab olunur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bunu "doğuş zamanı gözlənilən cins nisbəti" hesab edir. Bu o deməkdir ki, ayrı-seçkilik və ya müdaxilə olmadığı təqdirdə, gözlənilən nisbət hər 100 qıza təxminən 105 oğlan təşkil edir, baxmayaraq ki, bu nisbət 103 ilə 107 arasında dəyişə bilər.
Əziz Mustafa
